„Koniec tysiąclecia” to ostatnia książka z trylogii „Wiek informacji: ekonomia, społeczeństwo i kultura”. Pozycja wieńczy opus magnum pracy naukowej Manuela Castellsa, stanowiąc jednocześnie jeden z najbardziej wyrazistych w historii głosów na temat rozwoju globalnego kapitalizmu i globalnego społeczeństwa informacyjnego. W odróżnieniu od dwóch pierwszych tomów trylogii, w „Końcu tysiąclecia” Castells ucieka od konstruowania idei normatywnych. Dzieło jest przede wszystkim precyzyjnie skomponowanym zbiorem danych pozyskanych w toku wieloletnich badań, poddanych interdyscyplinarnej analizie wnikliwego umysłu, któremu obca jest polityczna poprawność. Rozwijając główne tezy „Społeczeństwa sieci” oraz „Władzy tożsamości” Castells z właściwą sobie precyzją opisuje, jak globalny kapitalizm i gospodarka oparta na informacji wpłynęły na konkretne regiony, państwa, oraz grupy społeczne na całym świecie.
Autor rozpoczyna od analizy upadku Związku Radzieckiego w kontekście zmian społecznych wymuszonych przez wiek informacji. Twierdzi on, że jedną z głównych przyczyn rozwiązania ZSRR była skrajnie niska elastyczność jego systemu administracji. Centralnie planowana gospodarka i zbiurokratyzowane instytucje państwowe nie były wystarczająco elastyczne, by udźwignąć ciężar transformacji ku społeczeństwu sieci, pomimo de facto dobrego zaplecza naukowo-badawczego.
Następnie Castells mierzy się z problemem tzw. „czarnych dziur kapitalizmu informacyjnego”. Chodzi mu przede wszystkim o obszary i grupy społeczne, które w toku transformacji gospodarczych zostały poddane wykluczeniu. Castells analizuje przykłady społeczeństw Afryki subsaharyjskiej, gett i rezerwatów na obszarze USA. Wiele miejsca poświęca również dzieciom dotkniętym konfliktami zbrojnymi. Autor twierdzi, że tendencja do wykluczania owych grup z toku przemian, jest niejako wpisana w informacyjny kapitalizm, ponieważ mają one mało do zaoferowania dla gospodarki, zarówno jako producenci, jak i konsumenci.
Kolejnym punktem rozważań Castellsa jest globalna przestępczość zorganizowana, która stanowi swoisty „skutek uboczny” przemian społecznych ostatnich lat. Niektóre aspekty społeczeństwa sieci umożliwiły bowiem wzrost przestępczości zorganizowanej i przestępczej gospodarki. Szczególnie dużo miejsca poświęca Castells latynoamerykańskim imperiom narkotykowym oraz przestępczości zorganizowanej w Rosji. Twierdzi on, że wyłaniająca się przestępcza gospodarka może poważnie czerpać z zasobów gospodarki globalnej zarówno pod względem materialnym jak i organizacyjnym.
Dalej, Castells poddaje analizie konsolidację tzw. „tygrysów azjatyckich” oraz proces jednoczenia się Europy. Wg autora powstanie na Dalekim Wschodzie silnego i konkurencyjnego w skali globalnej bloku ekonomicznego raz na zawsze kończy epokę gospodarczej dominacji Cywilizacji Zachodu. Z drugiej strony, procesy integracji europejskiej są wg Castellsa w dalszym ciągu niepewne, a kierunek, w którym zmierzają jest stale zapośredniczony zaszłościami historycznymi i etnograficznymi regionu. Wg Castellsa procesowi integracji europejskiej przyświeca pewien implicytny cel, jakim jest powstanie narodu europejskiego, do czego potrzebna jest gruntowna zmiana tożsamości Europejczyków.
Na zakończenie, Castells prezentuje analizę szerszych czynników, które wyłoniły się w trakcie wieku informacji: nowego świata, nowego społeczeństwa i nowych metod zmiany społecznej. Odnosi się do grup, którym nie udało się wejść do nowego systemu ekonomicznego, tych, które zostały wysunięte poza nawias nowej gospodarki, oraz tych które na własną rękę adaptują się do zaistniałych warunków.
Znany socjolog Anthony Giddens nazwał „Wiek informacji” najpełniejszą próbą opisu globalnych przemian społeczno-gospodarczych ostatnich lat. „Koniec tysiąclecia” rzuca światło pragmatyzmu na dwie pierwsze pozycje trylogii. Niewątpliwie dopiero po jego przeczytaniu czytelnik zyskuje pełen ogląd głęboko zakorzenionej w empirii refleksji badacza. W dobie dynamicznego rozwoju Internetu i jego coraz częstszego wykorzystania przez rozmaitych aktorów przestrzeni publicznej w imię realizacji własnych celów głos Castellsa może być przewodnikiem nie tylko dla socjologów, ale także dla ekonomistów, politologów, dziennikarzy, a także dla zwykłych obywateli świadomych konsekwencji życia w wieku informacji.
